صحرايى است كه حكم آن گذشت . مسأله 1824 اگر در رودخانه هاى بزرگ مانند دجله و فرات فرو رود و جواهرى بيرون آورد ، ( چنانچه در آن رودخانه جواهر عمل مىآيد ( 1 ) ، بايد خمس آن را بدهد . ) * ( 1 ) [ قسمت داخل پرانتز در رسالهء آيت الله سيستانى نيست ] مكارم : مسأله جواهراتى كه از رودخانه هاى بزرگى كه محلّ پرورش جواهر و صيد صدف است بيرون مىآورند نيز خمس دارد . مسأله 1825 اگر در آب فرو رود و مقدارى عنبر بيرون آورد ( 1 ) كه قيمت آن 18 نخود طلا يا بيشتر باشد ، بايد خمس آن را بدهد ( 2 ) و چنانچه از روى آب يا از كنار دريا به دست آورد ( 3 ) اگر قيمت آن به مقدار 18 نخود طلا هم نرسد ( 4 ) در صورتى كه اين كار كسبش باشد و به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر او از مخارج سالش زياد بيايد ، بايد خمس آن را بدهد . ) * ( 1 ) خوئى : بايد خمس آن را بدهد . بلكه چنانچه از روى آب يا از كنار دريا به دست آورد ، بنا بر احتياط خمس آن واجب است . [ پايان مسأله ] تبريزى : بايد خمس آن را بدهد و چنانچه از روى آب يا از كنار دريا بدست آورد در صورتى خمس آن واجب است كه به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر او از مخارج سالش زيادتر باشد . ( 2 ) سيستانى : بلكه چنانچه از روى آب يا از كنار دريا به دست آورد ، باز هم همين حكم را دارد . [ پايان مسأله ] ( 3 ) اراكى : بنا بر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد ، هر چند قيمت آن كمتر از 18 نخود طلا باشد . [ پايان مسأله ] صافى : اگر قيمت آن به مقدار 18 نخود طلا برسد ، بنا بر احتياط همين حكم را دارد ، بلكه اگر به مقدار نصاب هم نرسد بنا بر احتياط خمس آن را بدون استثناء مؤونهء سال بپردازد . ( 4 ) گلپايگانى ، فاضل : بنا بر احتياط ، خمس آن واجب است . مكارم : مسأله " عنبر " مادهء خوشبويى كه از دريا مىگيرند ، هرگاه به وسيلهء غوّاصى بيرون آورند خمس دارد و اگر از روى آب ، يا كنار دريا به دست آورند باز هم بنا بر احتياط واجب بايد خمسش را بدهند . مسأله 1826 كسى كه كسبش غوّاصى يا بيرون آوردن معدن است اگر خمس آنها را بدهد و چيزى از مخارج سالش زياد بيايد ، لازم نيست دوباره خمس آن را بدهد . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست مسأله 1827 اگر بچه‌اى معدنى را بيرون آورد ( يا مال حلال مخلوط به حرام داشته باشد ( 1 ) يا گنجى پيدا كند ، يا بواسطهء فرو رفتن در دريا جواهرى بيرون آورد ( 2 ) ولىّ او بايد خمس آنها را بدهد ( 3 ) اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست